Bir yazılımcı olarak araç setimi sadeleştirmek

Yılsonlarında bir değerlendirme yapma alışkanlığım var. Bu yıl kariyerin bir dönemeci gibi hissettiriyor; senior’lığın kapanış yılı. Önümüzdeki yıllarda bakışın daha çok sistem ve ekip ölçeğine kayacağını hissediyorum. Bu geçiş döneminde araç setitime baktım ve ciddi miktarda gürültü buldum.

Gürültüden kastım şu: gerçekten kullandığım araçlardan çok daha fazlasını “belki lazım olur” veya “herkes kullanıyor” gerekçesiyle taşıyordum. Her araç bir öğrenme maliyeti, bir güncelleme yükü, bir karar yüzeyi demek. Bu yükü azaltmak, kafanın net kalmasına katkıda bulunuyor.

Editör: PhpStorm tek

Bir dönem editör geçişleri yaşadım. VS Code ile PhpStorm arasında gidip geldim. Her ikisinin de güçlü yanları var; VS Code hafif ve hızlı, PhpStorm PHP analizinde çok derin. Bir projeye göre birini, diğerine göre ötekini açmak, aslında hiçbirini tam olarak öğrenmemek anlamına geliyordu.

Kararım: PhpStorm ana editörüm. Go dosyaları için de PhpStorm yeterince iyi. TypeScript için VS Code açma alışkanlığını bıraktım; PhpStorm orada da artık çok iyi durumda. Tek bir editörü gerçekten derinlemesine bilmek, iki editörü yüzeysel bilmekten değerli.

Bir editörü iyi bilmek şu anlama geliyor: refactoring araçlarını kısayollarla kullanmak, debugger’ı terminal yerine tercih etmek, code inspection önerilerini ciddiye almak. Bu seviyeye iki araçla ulaşmak çok daha zor.

Terminal araçları: az ama doğru

oh-my-zsh ile birlikte yıllarca düzinelerce plugin taşıdım. Çoğunu hiç kullanmıyordum; varlıklarından bile haberdar değildim. Bu yıl sıfırdan başladım: yalnızca gerçekten her gün kullandığım şeyler.

Kaldırdıklarımın fark yaratmadığını görmek, ne kadar gereksiz yük taşıdığımı gösterdi. Şu an aktif kullandıklarım: git kısayolları, z (dizin geçmişi), fzf (fuzzy finder), temel docker kısayolları. Hepsi bu.

tmux konusunda uzun süre ikircikli kaldım. İdeal iş akışını kurmaya çalışırken yapılandırmayla fazla vakit harcadım. Şu an kullanmıyorum; birden fazla terminal penceresi yeterli.

Tarayıcı uzantıları

Bu kategoride en çok şişkinlik burada birikiyordu. On beş uzantı ile çalışıyordum. Yarısını silince hiçbir şey değişmedi. Kalan sekizden beşini de deneme olarak kapattım; iki haftadır özlemiyorum.

Şu an kalıcı olarak açık tuttuklarım: JSON formatleyici, renk seçici, reklam engelleyici. Bunların dışındaki her şey “bir kez ihtiyaç duyunca açarım” kategorisinde.

Verimlilik uygulamaları

“Görev yöneticisi” kategorisinde çok şey denedim. Notion, Obsidian, Things, düz metin dosyaları. Her yeni aracın sistemini öğrenmek ve göçetmek ciddi zaman aldı. Bir sistemin en kötü özelliği bile tutarlı kullanılınca mükemmel bir sistemin dağınık kullanımından daha iyi sonuç veriyor.

Bu yıl basit bir karar aldım: görevler için düz metin, notlar için Obsidian. İkisi de hızlı açılıyor, senkronizasyon sorunu yok, araç güncellemesi beklemiyor.

Saflık için ne ödünç bıraktım

Bu sadeleştirmenin bir bedeli var: bazı edge case’lerde özel araç yoksa daha uzun yol gitmem gerekiyor. Bazen tercih ettiğim bir eklentinin olmadığını fark ediyorum. Bunlar gerçek maliyetler.

Ama bunun karşılığında kafanın net kalması var. Yeni bir proje başlatırken “hangi aracı kullanayım” sorusu yoksa karar vermeye değil üretmeye harcanan zaman artıyor. Toolchain kararı vermek yerine gerçek problemi çözmek için zihinsel bant genişliği kalıyor.

Bir patern olarak “daha az araç”

Bu yılın sonunda varılan nokta şu: araç sayısı ile üretkenlik arasında doğrusal bir ilişki yok. Genellikle ters ilişki var. Her yeni araç birleştirme yükü, öğrenme yükü ve karar yükü getiriyor.

Bu, mükemmeliyetçiliği terk etmek değil. İş için doğru araçları kullanmak ama her iş için özel araç aramayı bırakmak. Staff seviyesine yaklaşırken kararların sayısı artıyor; decision fatigue’yi azaltan her şey değerli hale geliyor.

2022’de araç setine yeni bir şey ekleyeceksem kendime sormam gereken soru: “Bu zaten kullandığım bir şeyin yerini mi alıyor, yoksa üstüne mi geliyor?” İkinci cevap bir şüphe işareti.